به عنوان یک پژوهشگر مسائل سیاسی و اجتماعی پدیده حضور احمدی نژاد در کاشمر را بعنوان یک موضوع پژوهشی انتخاب و در ظرف چند هفته گذشته چند اقدام پژوهشی مرتبط با این مسئله را طرحریزی و در فرصت مناسب به مرحله اجرا در آوردم. در طی چند ماهه گذشته با این سئوال بویژه در جلسات سخنرانی روبرو بودم که مخاطبان راست جدید ( اعم از اصولگرایی و گروههای نزدیک به این طیف ) چه کسانی هستند و در ساختار تشکیلی خود چه اجزا و عناصر و بخشهایی را شامل می شوند. سنت گرایان بی تردید به هیچوجه مخاطب راست جدید نخواهند بود. در طی چند ماهه گذشته جریان راست سنتی فاصله خود را از جریان راست جدید بیشتر نموده و از سوی این جریان در حرکتی همسو طرد گردیده است. گروههایی مثل موتلفه و روحانیت مبارز در چرخشی آشکار نوعی همگرایی با جریان اصلاحات پیدا نموده اند که آخرین اقدام در این راستا جلسه مشترک موتلفه با حزب مشارکت در چند روز گذشته می باشد. مجموعه های روشنفکری و اصلاح طلب نیز در زمره مخاطبان راست جدید نخواهند بود. اصلاح طلبان در حال حاضر نوعی سکوت و عقب نشینی تاکتیکی را بر گزیده اند. آنان با سرعت و دقت در حال بازسازی و نقد تشکیلاتی و سازماندهی خود هستند و هر گونه دخالت در کارکرد راست جدید را از سوی خود رد نموده اند.

پس مخاطبان احمدی نژاد چه کسانی هستند ؟ این سئوال ما در این پژوهش میدانی محسوب می شود. توضیحا" در پژوهش میدانی پژوهشگر بدون واسطه در محل وقوع پدیده حادثه حضور می یابد و درک مستقیمی از آنچه که رخ می دهد تجربه می کند. سپس این دریافت را با دانش تئوریک خود می آمیزد و ماحصل و نتیجه آن را بعنوان یافته خود بیان می نماید.

محل انجام پژوهش شهر کاشمر و جامعه مورد بررسی تمامی ساکنان آن می باشد . هدف اصلی این پژوهش رفتار شناسی اهالی شهر کاشمر از لحاظ همسویی یا نا همسویی با جریان راست جدید تعیین می گردد.

از لحاظ پیشینه پژوهشی یافته ها بر این نکته تاکید دارند که نیروهای اجتماعی ناراضی پشتوانه راست جدید می باشند. توده هایی که به دلایل مختلف نسبت به فضای گذشته کشور از نارضایتی شدیدی بر خوردار بودند و نسبت به کارکرد مدیران اجرایی ، بروکراتها ، روشنفکران و نو اندیشان بدبین هستند. این توده ها بیش از اینکه بر مباحث نظری و ساختاری نگاه داشته باشند نگاهشان به سفره اشان است که آیا نان کافی در آن خواهند داشت یا نه. هشت سال حاکمیت اصلاح طلبان به این توده ها فرصت کافی داد تا از لاک حذف و طرد قبلی خود بدر آیند و در جریانات اجتماعی بعنوان یک قدرت وارد میدان شوند و از قضا این توده ها به قربانی ساختن باعثان و بانیان قدت یابی خود یعنی جریان اصلاحات پرداختند. هیجان و انرژی بالقوه توده های محذوف به یکباره توسط جریان اصلاحات آزاد گردید و بدلیل ناهدفمندی و همچنین ناتوانی اصلاح طلبان و کارکرد جریانات مانع تراش پنهانی به سوی وادی اصلاحات سرازیر گردید و چون سیلی مخوف پروسه اصلاح طلبی را متوقف ساخت.

هانتینگتون نظریه پرداز مطرح سیاسی معتقد است که موجهای اقتدار گرا و دموکراتیک به نوبت در کشورهای جهان سوم به قدرت دست می یابند و در طی یک دوره زمانی خاص کار ویژه خودشان را به انجام می رسانند و قبل از اینکه بتوانند نهادهای دموکراتیک ایجاد کنند جای خود را به موج دیگری می دهند. چنین تغییر و تبدیلی می تواند در رابطه با موجهای دیگر نیز تکرار شود: موج سنتی و موج روشنفکری حرکت خود را موازات هم ادامه می دهند . جریانات سنت گرای اجتماعی ، روحانیت سنتی و نهادهای گوناگون سنتی به موازات نهادهای روشنفکری ، نهادهای اصلاح طلب هر یک حرکت مخصوص بخود را در این فضا ادامه خواهند داد و در مخالفت و تضاد و مواجهه با راست جدید در یک تفاهم ناگفته با یکدیگر قرار می گیرند.

در غرب فاصله موجها از یکدیگر طولانی است. به همین دلیل فضای لازم برای تشکیل زیر ساختها و نهادها وجود دارد در حالیکه ویژگی موجهای ایرانی ناپایداری و کوتاهی آنان از لحاظ زمان و فضا می باشد. موج عملگرایی هاشمی رفسنجانی از یک دوره چهارساله بر خوردار بود موج اصلاح طلبی خاتمی از یک دوره چهارساله برخوردار بود و موج تردید آن نیز چهار سال بعدی ریاست جمهوری وی را شامل شد. موج راست جدید با این جبریت نهایتا" در یک فضای سه یا چهارساله می تواند بعنوان یک موج مسلط جامعه ایران را مخاطب خویش نگهدارد و بعد از آن جای خود را به موج دیگری خواهد داد.

در یکساله گذشته جریان راست جدید سعی بسیار نموده است تا نوعی ساختاربندی تشکیلاتی در اقصی نقاط ایران ایجاد نماید. این ساختار بندی که اساس آن بر ساختار شکنی جریانات حاکم قبلی و بویژه جریان اصلاحات متمرکز است با تغییر تقریبا" تمامی مدیران ناهمسو با این جریان ادامه یافته است. با توجه به عقبه راست جدید در هرم قدرت و حمایت بخشی از روحانیت از آن که تاکنون در انزوا قرار داشته است و نظریه پردازان آن مجال حضور در عرصه قدرت سیاسی را تاکنون نداشته اند و با توجه به امنیت گرایی افراطی راست جدید که توجه بیش از حد به نهادهای امنیتی مبذول می دارد ماهیت ایدئولوژیک راست جدید تثبیت گردیده و حرکت در سطح ماهیت اجتماعی و پوپولیستی سرعت بیشتری یافته است.

هر گونه تهدید از بیرون فضای اجتماعی بسیار مناسب و مطلوبی برای راست جدید در ایران ایجاد خواهد نمود . به همین دلیل راست جدید از مواجهه و در گیری با جریانات تهدید کننده بیرونی هراسی به خود راه نمی دهد و حتی به نحوی به استقبال این تهدیدات نیز می رود و حتی با فضا سازی سعی در تحریک بیشتر و انگشت گذاشتن بر نقاط حساس مورد توجه قدرتهای جهانی نیز دارد تا بلکه نوعی تهدید و یا احساس تهدید در میان مردم ایجاد نماید. در جنین شرایطی شعارهای مبتنی بر جمعگرایی افراطی و هیجانات توده های ناراضی از گذشته در قالبی هدفمند کانالیزه گردیده و انرژی عظیمی از آن استخراج می گردد که می تواند در راه تقویت و پشتیبانی جریان راست جدید از آن بهره برداری مناسبی به عمل آید. ( پایان بخش اول )

  RSS