جوان از اینکه عاقبت شاهد وصال را در آغوش می کشید سر از پا نمی شناخت. ماهها برای چنین لحظه ای ثانیه شماری کرده بود. پایان بیم و  دلهره احساسی وجد انگیز در او پدیدار ساخته بود. در روء یاهایش روزهای شیرینی را به تصویر کشیده بود که دست در دست یار و سرمست از شوق و هیجان دیدار روی دوست عمر ی دوباره را تجربه می کند.آنچنان شیفتگی را بر فکرش مستولی نموده بود که از چشمان غضبناک رقیب بارقه ای و پیامی را در نمی یافت. نمی دانست که شیفته تر از اویی نیز در این دنیا وجود دارد که از قضا شیفته همان دو چشمی شده است که وی دل در گرویش باخته است. حریف مکرر پیغام می فرستاد  تا شاید جوان را از ادامه مسیر باز دارد و خود سر بلند میدان رقابت گردد اما دل که اسیر شد مگر به فرمان غیر وقعی می نهد. ماهها این مبارزه در خفا و آشکار ادامه یافته و بی هیچ نتیجه ای رقیب را به یاس و ناامیدی کشانده بود. باید چاره ای می اندیشید. جراحت تا اعماق روان بازیگر ناکام رسوخ نموده و عفونت به ژرفا ی ذهن وی رسیده بود. مرغ عقل آشیانه خود را ترک کرده بود و جغد شهوت  بر فراز شاخه خشک ذهنی علیل جا خوش ساخته بود. آن شب شوم آن اتفاق شومتر مسیر زندگی چند تن را برای همیشه تغییر داد. همسایه ای به فوریت به جوان از حضور نامحرمی در خانه اش خبر می دهد. می توان از قوه تخیل کمک گرفت که در آن لحظه  بی گمان نام رقیب بی هیچ تعللی فکر جوان را آزرده بود. شتابان به سوی خانه می رود غافل از اینکه دام مرگ برایش فراهم ساخته اند.باقی ماجرا را نیک با خبرید که جنازه ای سوخته ماحصل آن همه غوغا و هیجان و کشمکش و رقابت و حسادت می گردد و طناب داری مهیا  برای دیگری.

به عنوان روان شناسی که سالیانی چند به اقتضاي تخصص خود با اين قبيل موارد به کرات برخورد داشته ام و کنجکاوي فزون از حد مبذول نموده ام چنين قتلهايي را ثمره ازدواجهايي مي دانم که از پايه و اساس داراي مشکل و نابساماني و نابهنجاري است وصد البته مشکلات و تعارضات رواني و رفتاري کهنه و مزمني که ريشه در ساليان گذشته زندگي فرد دارد و همچون تاولي چرکين به وقت مقرر سر  باز مي کند و چرک و آلودگي از خود مي تراواند و موجبات رنجش و آزردگي و عفونت و درد  و سوزش را فراهم  مي سازد.

ازدواج سالم ازدواجي است که بر اساس سه اصل بنيادين و مهم آزادي و آگاهي و خواست شکل مي گيرد. منظور از آزادي در ازدواج فقدان هر گونه تحميل و اجبار از سوي درون و  بيرون بر فرد است. آنکه قصد ازدواج دارد بر اساس ملاک آزاد بودن خود براي خود تصميم مي گيرد. در سايه اين آزادي به ناچار بايد تبعات تصميمش را نيز بپذيرد و ديگران را از حيطه تعيين اختيار کنار زند. منظور از آگاهي مقدار بينشي است که فرد بر پايه آن تصميم خود را براي ازدواج محقق مي سازد. جامعه و خانواده و تجربيات شخصي و گذر زمان هر کدام به اندازه اي در اين شاخص موثرند. هر چه محيط غني تر و کاملتر باشد و روابط آدميان تعريف شده تر و آگاهانه تر به همان نسبت بر ميزان بينش و توانمندي شناختي و ذهني فرد براي اقدام به ازدواج مي افزايد. منظور از خواست تمايل واقعي فرد براي جستجوي شريکي مناسب و همدمي با وفا در جهت رفع نيازهاي گوناگون و يافتن آرامش در کنار وي است. جمع اين سه اصل براي بنا نهادن يک زندگي موفق زناشويي ضروري و اجتناب ناپذير است. وقفه و يا نقص در هر کدام از اين سه مبنا بي هيچ ترديدي به دنبال خود  شکست و ناپايداري و ناهماهنگي و بيماري پدید خواهد آورد.

در ازدواج مرگباري که موجي از غم و تحسر در اين ديار به دنبال آورد بر اساس سه مولفه فوق آنگونه که از اين حادثه تبيين نموده ايم نقصي فراگير و ژرف موجود بوده است که اينک يک به يک به تحليل  آن مي پردازيم :

 ۱  -  عنصر آزادي در اين ازدواج به کلي غايب بوده است. شنيده ها حاکي است که دخترک در ساختاري ناآزاد و تحميلي به اين ازدواج مجبور گرديده است. سخن از عشق يکطرفه معمولا" در چنين وضعيتي به ميان مي آيد. يکي مي خواهد و يکي نمي خواهد. بليط يکسره اين زندگي ها راه برگشتي باقي نمي گذارد. چنين زندگيهايي را به رودخانه خروشاني تشبيه مي کنيم که دو نفر - يکي آشنا به فن شنا و ديگري ناوارد و نا آشنا - در آن سقوط کرده اند. آن که شناگر است بايد که جور ديگري را بکشد و علاوه بر جان خود آن يکي را هم از خطر غرق شدن برهاند. اگر عمق رودخانه افزون و قدرت امواج سهمگين باشد بعد از مدتي بينواي آشنا به شنا خسته از جدالي سخت با خشم طبيعت به همراه ديگري به اعماق فرو مي رود و در جوش و خروش موجها گم مي شود. جوان مرحوم بايد تاوان هنگفتي براي دلبستگي اش پرداخت مي کرد و بي تجربه و  خسته اکنون در عنفوان جواني خاک سياه را سرمه چشمانش نمايد. 

 ۲  -  رابطه سالم و لذت بخش ازدواج بر پايه خواست دو فرد براي زندگي با يکديگر و غنودن در يک بستر است. بي شمار ديده ام زن و شوهرهايي را که به دليل فقدان خواست اوليه سالياني چند همچون خواهر و برادر در زير يک سقف به سر برده اند و آن احساس واقعي و خالص شريک داشتن را تجربه نکرده اند. نبود خواست آشيانه اي بي بنيان و سست را پايه مي گذارد که با اندک نسيمي در هم مي ريزد و با نگاهي و يا وسوسه اي و يا کلامي محبت آميز از سوي غير به فاجعه و مصيبت ختم مي گردد. آنکه در زندگي زناشويي  راه خيانت انتخاب مي کند بي شک در انتخاب همسر از خواست کافي بر خوردار نبوده است. در اين ازدواج مرگ آلود و بي ثمر اجازه دخالت و حضور نامحرم به حريم خصوص زندگي از سوي زن  تاييد کننده ناخواسته بودن اين ازدواج است.

 ۳  -  جهل و نا آگاهي ريشه در بيماري و ناتواني فرد در درک بديهيات و خيرات دارد. ذهن هاي عليل و درمانده غافل از مصلحت سنجي و ريشه يابي و جستجوي تسکين و علاج با تبعيت از او هام و پنداشته هاي ذهني و متعفن و بي پايه و مجروح صلاح خود در اعمالي جستجو مي کنند که آنان را به بيراهه مي کشاند . ازدواجي که بر اساس آگاهي شکل پذيرد همچون اسبي اهلي و رام است که سوار خود به سلامت به مقصد مي رساند. بر عکس ازدواجهاي مبتني بر بي خبري و بي اطلاعي به اسبي وحشي شبيه است که سوار از زين بر زمين مي کوبد و نامرادش باقي مي گذارد. ازدواج هاي زودرس و عجولانه به دليل فقدان آگاهي به شکست و ناکامي ختم مي گردد. مشکلات عاطفي و هيجاني و کودکي پر مخاطره در خانواده هاي آسيب ديده مي تواند عنصر نا آگاهي را تقويت و تشديد نمايد و به هنگام ازدواج تاول چرکين آلودگيهاي تجميع يافته به يکباره تخليه مي گردد و همچون اين ازدواج شوم ختم به مصيبت مي گردد.

متاسفانه در محاکم و مراجع قانوني با معضلي جدي روبرو هستيم. هنگامي که گذار زن و شوهري به دادگاه مي افتد تعمدا" مسيري طولاني بر مقابلشان ايجاد مي کنند بلکه عقل بر احساساتشان غلبه کند و از تصميم خود براي طلاق منصرف شوند. البته چنين تدبيري ريشه در خير خواهي دارد و حسن نظر قاضي و دادرس. بسيار ديده ام ازدواجهايي که فاقد اصول متقن فوق بوده اند و زوجين در محکمه از ادامه به انصراف مجبور گرديده اند و بعد از آن به  رويداد ناخوشايندي ختم شده است. حداقل در مواردي که حساسيت فوق عادت به حساب مي آيد دخالت تخصصي و روان شناختي مي تواند تا حدودي راهگشا به حساب آيد.  

  RSS